Page 53 - Jafnrétti - Ritröð um grunnþætti menntunar

Grunnþættir menntunar
51
Jafnrétti í skólum
Krafan um jafnrétti í skólastarfi eins og hún birtist í lögum og námskrám er
skýr og kemur úr mörgum áttum. Í lögum um öll skólastigin er kveðið á um að
allir eigi jafnan aðgang að menntun og að skólastarf megi ekki mismuna fólki á
grundvelli uppruna, kyns, kynhneigðar, búsetu, stéttar, trúarbragða, heilsufars,
fötlunar eða stöðu að öðru leyti. Má segja að þessar jafnréttisáherslur, sem fylgt er
eftir í námskrám, séu grunnstoðir lýðræðis og skólastarfs. Skólar eru vinnustaðir
fjölda fólks og samkvæmt lögum um jafnan rétt og jafna stöðu kvenna og karla
nr. 10/2008 ber „öllum fyrirtækjum og stofnunum þar sem starfa fleiri en 25 manns að
setja sér jafnréttisáætlun“. Í 18. grein laganna kemur fram að í slíkri áætlun þarf að
kveða á um launajafnrétti, laus störf, starfsþjálfun, endurmenntun og símenntun,
samræmingu fjölskyldu- og atvinnulífs og lýsa því hvernig atvinnurekendur og
yfirmenn stofnana og félagasamtaka ætla að koma í veg fyrir kynbundna og
kynferðislega áreitni á vinnustað. Þess má geta að Jafnréttisstofa veitir skólum
góð ráð við gerð jafnréttisáætlana.
Jafnréttisgleraugu
Skólar eru vinnustaðir þúsunda barna, ungmenna og fullorðins fólks. Þar á að
tryggja jafnrétti í orði og verki á öllum stigum og gæta þess að jafnrétti nái til allra
einstaklinga og hópa í skólum. Þar ber að skoða jafnrétti í sinni víðustu mynd.
Til þess að það sé unnt verður að eiga sér stað umræða um sýn okkar á jafnrétti.
Þeir sem sjálfir falla í ráðandi hópa í hverju samfélagi eiga oft erfitt með að greina
veikari stöðu annarra hópa og þeirra sem næst standa. Jafnréttisgleraugun eru
hjálpartæki til að greina betur áhrifavald, valdahlutföll og tengsl. Þau skerpa sýn
okkar á þessi fyrirbæri og hjálpa okkur við að koma auga á mismunun þar sem
hún er til staðar. Sumt blasir við þegar að er gáð, annað liggur ekki í augum uppi
og þarfnast kerfisbundinnar athugunar.
7