Grunnþættir menntunar
49
Í tengslum við skóla er t.d. hægt að velta fyrir sér hvaða foreldrar eigi auðvelt
með samstarf og hvaða foreldrar sækjast eftir því og hvaða foreldrar það eru sem
skólar sækjast eftir samstarfi við. Hver kennari þarf að velta fyrir sér hvernig hann
geti sem best náð til þeirra foreldra sem hann sér minnst af eða á erfiðast með að
mynda samstarf við. Í leikskólum eru oft ömmu- og afadagar. Þar ætti að huga að
lausnum fyrir börn sem ekki búa við þétt stuðningsnet og eiga ekki afa og ömmur
innan seilingar. Í sumum leikskólum er vinum foreldra og frændfólki stundum
boðið á ömmu- og afadaga.
Búseta
Búseta er eitt af því sem getur skipað fólki í stéttir á Íslandi. Fólk býr í sveit,
bæ eða borg og skilgreinir iðulega sig og möguleika sína út frá því. Það heldur
gjarnan fram bæði kostum og göllum við dreifbýli og þéttbýli og sýnist sitt
hverjum. Samkvæmt rannsókn Vífils Karlssonar (2008) eru fleiri karlar en konur
sem kjósa að búa á landsbyggðinni. Hægt er að ígrunda hvers vegna svo sé. Þá má
velta fyrir sér hvort ungt fólk telji að búseta skipti sköpum fyrir fólk með fatlanir,
samkynhneigt fólk, börn, aldraða eða fólk á vinnumarkaði, konur og karla. Hægt
Stéttaskipting í skólanum þínum?
Til umhugsunar og umræðu í hópi nemenda eða kennara:
Er hægt að greina valdastöður og stéttaskiptingu í skólanum þínum? Ef svo er, hvernig
lýsir það sér? Hafðu í huga mun á milli skólastjórnenda, kennara og annars starfsfólks,
á milli árganga nemenda, bekkja nemenda eftir námsgreinum o.s.frv. Hvað með
bekkjarformenn og félög nemenda? Hverjir tróna á toppnum eða hafa meira áhrifavald
en aðrir? Af hverju? Hvers konar þekking og hæfni nýtur virðingar? Litast samskipti á milli
einstaklinga og hópa af virðingarröð eða stéttaskiptingu og hvernig stendur þá á því?
Hvernig kemur kyn þar við sögu? Er stéttskiptingin ef til vill ólík eftir kyni? Er alltaf jákvætt
að tilheyra þeim hópum sem þykja standa ofar en aðrir í hópnum eða þjóðfélaginu? Er
hægt að teikna upp hvernig stéttir og völd birtast í skólanum og lýsa því með orðum?
Hvað skýrir ólíka stöðu innan skólans, getur hún breyst og þá hvernig? Hvað af þessu
má yfirfæra á önnur svið samfélagsins?