Page 31 - Jafnrétti - Ritröð um grunnþætti menntunar

Grunnþættir menntunar
29
Samkvæmt rannsókn Hallfríðar
Þórarinsdóttur, Sólveigar H. Georgsdóttur
og Berglindar L. Hafsteinsdóttur (2009)
á högum innflytjenda á erfiðleikatímum
kemur í ljós að þeir urðu helst varir við
beina og augljósa fordóma af hálfu barna
og unglinga sem „hrópuðu glósur á eftir
þeim“ eða íslenskra karla sem „abbast
upp á erlendar konur á skemmtistöðum
með dónaskap“. Duldir fordómar birtast
meðal annars í því að innflytjendur fá
síður en innfæddir atvinnu sem hentar
þeirra menntun og þeim er frekar sagt upp
störfum. Hluta Íslendinga finnst sjálfsagt
að erlent starfsfólk sé réttminna en
íslenskir samstarfsfélagar þeirra ef marka
má Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands
sem gerði skoðanakönnun fyrir Alþýðusambandið meðal ungs fólks sumarið
2008. Viðhorf eins og að „þau“ megi vinna ef „þau“ taka ekki frá „okkur“ vinnu
láta fæstum ókunnuglega í eyrum. Ekki er þó víst að sömu sjónarmið vegi þungt
undir öllum kringumstæðum. Stundum berast fréttir af Íslendingum sem leitað
hafa vinnu í öðrum löndum í kjölfar efnahagshruns og finnst þeir hlunnfarnir af
atvinnurekendum á erlendri grund. Áhugavert gæti verið að sýna eldri nemendum
fréttir um dæmi af því tagi og skoða umræðu um stöðu innflytjenda hér heima í
því ljósi.
Rétt mál?
Stundum verður vart við lítið umburðarlyndi gagnvart þeim sem tala ekki „rétt
mál“. Þekkt dæmi eru svokölluð þágufallssýki og átak íslenskra stjórnvalda gegn
flámæli á fimmta og sjötta áratug síðustu aldar en flámæli einkenndi málfar
margra Austfirðinga. Flámæltir nemendur voru sumir hafðir í sérkennslu, rætt
var um hljóðvillu og framburðarveilu og stundum jafnvel smit. 10 Afbrigði í
Hælisleitendur, flóttafólk
og farandverkamenn
Nemendum er skipt í nokkra hópa þar
sem þeir gegna hlutverki flóttamanna,
hælisleitenda eða farandverkamanna.
Nemendur setja sig í spor fólks
sem vill setjast að á Íslandi. Þeir
íhuga hvort það skipti máli hvaðan
erlenda fólkið kemur, reyna að greina
muninn á flóttamanni, hælisleitanda
og farandverkamanni, spyrja hve
margir hælisleitendur hafi fengið
viðurkenningu stjórnvalda á stöðu
sinni sem flóttamenn frá árinu 1991
og hvers vegna þeir skuli ekki vera
fleiri á Íslandi.